پوشش هزینه بهره؛ سود عملیاتی شرکت تا چه اندازه پاسخگوی هزینه‌های مالی است؟

چکیده
نسبت پوشش هزینه بهره یکی از مهم‌ترین شاخص‌های سنجش توان شرکت در ایفای تعهدات مالی است و نشان می‌دهد سود حاصل از فعالیت‌های شرکت تا چه اندازه توان پوشش هزینه بهره بدهی‌ها را دارد. این نسبت با مقایسه سود پیش از بهره و مالیات با هزینه بهره، میزان حاشیه اطمینان شرکت برای پرداخت هزینه تأمین مالی را مشخص می‌کند. بررسی نسبت پوشش هزینه بهره در کنار میزان بدهی، جریان نقد عملیاتی و ساختار سررسید تسهیلات می‌تواند به تحلیلگر در ارزیابی فشار مالی و ریسک ناشی از بدهی کمک کند.

مقدمه
وجود بدهی در ساختار سرمایه شرکت الزاماً نشانه ضعف مالی نیست و بسیاری از شرکت‌ها برای تأمین سرمایه در گردش یا اجرای طرح‌های توسعه از منابع استقراضی استفاده می‌کنند. مسئله مهم این است که فعالیت‌های شرکت تا چه اندازه سود کافی برای پرداخت هزینه این بدهی‌ها ایجاد می‌کند. افزایش هزینه‌های مالی، به‌ویژه در شرکت‌های دارای بدهی بالا، می‌تواند بخش قابل‌توجهی از سود عملیاتی را جذب کند و منابع باقی‌مانده برای سهامداران را کاهش دهد. ازاین‌رو، بررسی توان شرکت در پوشش هزینه بهره بخش مهمی از تحلیل ریسک مالی محسوب می‌شود.
محتوای اصلی
نسبت پوشش هزینه بهره معمولاً از تقسیم سود پیش از بهره و مالیات (EBIT) بر هزینه بهره محاسبه می‌شود و نشان می‌دهد سود شرکت چند برابر هزینه بهره آن است. برای مثال، نسبت پوشش بهره ۳ به این معناست که شرکت در برابر هر ۱۰۰ واحد هزینه بهره، ۳۰۰ واحد سود پیش از بهره و مالیات ایجاد کرده است. هرچه این نسبت بالاتر باشد، حاشیه اطمینان شرکت برای پرداخت هزینه بهره بیشتر است. در مقابل، نزدیک شدن نسبت به یک نشان می‌دهد بخش عمده سود شرکت صرف پرداخت بهره می‌شود و کاهش سودآوری می‌تواند توان شرکت در ایفای تعهدات مالی را تحت فشار قرار دهد.
بااین‌حال، بالا یا پایین بودن این نسبت به‌تنهایی برای ارزیابی وضعیت مالی کافی نیست. روند چندساله سود عملیاتی و هزینه‌های مالی، میزان و ترکیب بدهی‌ها، نرخ تسهیلات، سررسید بدهی‌ها و جریان نقد عملیاتی نیز باید بررسی شود. برای مثال، شرکتی ممکن است در یک دوره به دلیل سود غیرعادی یا شرایط موقت نسبت پوشش بهره بالایی داشته باشد، درحالی‌که توان سودآوری پایدار آن ضعیف باشد. همچنین سود حسابداری الزاماً به معنای وجود وجه نقد کافی نیست؛ بنابراین بررسی جریان نقد حاصل از عملیات در کنار این نسبت می‌تواند تصویر دقیق‌تری از توان واقعی شرکت برای پرداخت هزینه‌های مالی ارائه دهد.

جمع‌بندی
نسبت پوشش هزینه بهره ابزاری برای سنجش توان سودآوری شرکت در برابر هزینه بدهی‌های آن است. نسبت بالاتر معمولاً نشان‌دهنده حاشیه اطمینان بیشتر برای پرداخت هزینه بهره است، درحالی‌که کاهش مستمر این نسبت می‌تواند نشانه افزایش فشار مالی باشد. بنابراین ارزیابی واقعی توان شرکت در پرداخت هزینه‌های مالی باید علاوه بر نسبت پوشش بهره، بر پایداری سود عملیاتی، جریان نقد عملیاتی، میزان و سررسید بدهی‌ها و روند هزینه تأمین مالی نیز متمرکز باشد.