چکیده
نسبت جاری و نسبت آنی از مهمترین شاخصهای سنجش نقدینگی شرکت هستند و نشان میدهند منابع کوتاهمدت شرکت تا چه اندازه توان پوشش بدهیهای کوتاهمدت را دارند. نسبت جاری تمام داراییهای جاری را در نظر میگیرد، درحالیکه نسبت آنی با کنار گذاشتن اقلامی مانند موجودی کالا، ارزیابی محتاطانهتری از توان پرداخت تعهدات ارائه میدهد. بررسی همزمان این دو نسبت میتواند به تحلیلگر در شناسایی فشار نقدینگی و ارزیابی توان شرکت در ایفای تعهدات کوتاهمدت کمک کند.
مقدمه
توانایی شرکت در پرداخت بهموقع بدهیهای کوتاهمدت یکی از ابعاد مهم سلامت مالی است. حتی یک شرکت سودآور نیز ممکن است در صورت کمبود منابع نقدشونده با مشکل پرداخت بدهی به تأمینکنندگان، بانکها یا سایر بستانکاران مواجه شود. ازاینرو، تحلیل ساختار داراییها و بدهیهای جاری و میزان دسترسی شرکت به منابعی که در کوتاهمدت قابلیت تبدیل به وجه نقد دارند، بخش مهمی از تحلیل بنیادی محسوب میشود.
محتوای اصلی
نسبت جاری از تقسیم داراییهای جاری بر بدهیهای جاری محاسبه میشود و نشان میدهد شرکت در برابر هر واحد بدهی کوتاهمدت چه میزان دارایی جاری در اختیار دارد. برای مثال، نسبت جاری ۱.۵ به این معناست که در برابر هر ۱۰۰ واحد بدهی جاری، ۱۵۰ واحد دارایی جاری وجود دارد. نسبت کمتر از یک میتواند نشان دهد بدهیهای کوتاهمدت از داراییهای جاری بیشتر است و شرکت ممکن است برای ایفای تعهدات خود به جریان نقد آینده یا تأمین مالی جدید وابسته باشد. بااینحال، بالا بودن این نسبت نیز الزاماً مطلوب نیست؛ زیرا ممکن است ناشی از انباشت موجودی کالا، مطالبات با وصول دشوار یا نگهداری بیش از حد منابع کمبازده باشد.
نسبت آنی ارزیابی سختگیرانهتری از نقدینگی ارائه میدهد و معمولاً از تقسیم داراییهای جاری پس از کسر موجودی مواد و کالا و سایر اقلام با نقدشوندگی پایین بر بدهیهای جاری محاسبه میشود. تفاوت قابلتوجه میان نسبت جاری و نسبت آنی میتواند نشان دهد بخش بزرگی از توان ظاهری شرکت برای پوشش بدهیها به موجودی کالا وابسته است. بنابراین در تحلیل بنیادی نباید صرفاً مقدار این نسبتها بررسی شود؛ بلکه کیفیت داراییهای جاری، دوره وصول مطالبات، گردش موجودی، جریان نقد عملیاتی، ترکیب و سررسید بدهیهای جاری و روند چندساله نسبتها نیز اهمیت دارد. شرکتی با نسبت جاری نسبتاً پایین اما جریان نقد عملیاتی قوی و وصول سریع مطالبات ممکن است وضعیت نقدینگی مناسبتری از شرکتی با نسبت جاری بالا و موجودیهای راکد یا مطالبات کمکیفیت داشته باشد.
جمعبندی
نسبت جاری و نسبت آنی ابزارهایی برای ارزیابی توان شرکت در پوشش تعهدات کوتاهمدت هستند، اما تفسیر آنها بدون بررسی کیفیت داراییهای جاری میتواند گمراهکننده باشد. نسبت جاری تصویر کلیتری از منابع کوتاهمدت ارائه میدهد، درحالیکه نسبت آنی بر داراییهایی با قابلیت نقدشوندگی بیشتر تمرکز دارد. بنابراین ارزیابی واقعی نقدینگی شرکت باید علاوه بر این نسبتها، بر کیفیت مطالبات و موجودی، جریان نقد عملیاتی و ساختار و سررسید بدهیهای کوتاهمدت نیز متمرکز باشد.